Bep Rietveld

Bep Rietveld

Nu te zien | t/m 24 januari

Bep Eskes - Rietveld, dochter van meubelontwerper en architect Gerrit Rietveld, schilderde en tekende haar hele leven portretten en stillevens. In de Tweede Wereldoorlog verbleef zij in verschillende Jappenkampen en maakte daar voor de moeders portretten van hun kinderen. Ook van zieke of gestorven kinderen, of van hun zonen die met 10 jaar werden overgebracht naar het mannenkamp. Bij de herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden, is in Museum Flehite een aantal van deze dierbare kinderportretjes samengebracht in de tentoonstelling Bep Rietveld  (1913-1999), schilder-tekenaar in oorlogs- en vredestijd. Daarnaast biedt de expositie een selectie van al het andere werk dat Bep Rietveld gedurende haar leven heeft gemaakt. 

Dochter van Rietveld

Elisabeth Eskes – Rietveld werd in oktober 1913 in Utrecht geboren als oudste dochter van Gerrit Rietveld en Vrouwgien Hadders. Als kind adoreerde Bep haar creatieve vader en hoewel hij haar later als mens teleurstelde, is ze altijd een groot bewonderaar gebleven van zijn werk. Dat zie je ook terug in haar schilderijen, waarbij geportretteerden vaak op een door haar vader ontworpen stoel zitten.   

Charley Toorop 

Al op jonge leeftijd bleek dat Bep talent had voor tekenen en schilderen. Door haar vader werd ze op dat gebied niet bepaald aangemoedigd, die vond dat na Mondriaan de schilderkunst overbodig was geworden. Bep liet zich hierdoor echter niet uit het veld slaan. Via haar vader kwam in ze contact met Charley Toorop die haar liet kennismaken met allerlei kunstvormen en haar aanmoedigde om zich verder in het schilderen te bekwamen. De invloed van Charley op de stijl van Bep is in haar vroege werk goed zichtbaar.  

Tekenaar in oorlogstijd 

Bep Rietveld trouwde jong en kreeg haar eerste kind op haar negentiende. Het huwelijk hield niet lang stand en in 1937 vertrok Bep met haar zoontje Fons naar Nederlands-Indië om een nieuw leven te beginnen met jeugdvriend Dennis Coolwijk. Er werden drie kinderen geboren, waarvan er één overleed. Toen de oorlog uitbrak werd Bep met haar kinderen geïnterneerd in een Jappenkamp. In deze zware en onzekere periode maakte zij meer dan honderd portretten van medegevangenen en hun kinderen. De portretten waren soms het enige aandenken voor de moeders aan hun overleden kinderen of hun zonen die werden weggevoerd naar de mannenkampen en waarvan het onzeker was of ze die ooit nog terug zouden zien. Het tekenen gaf ook Bep houvast. Zij tekende met krijt op elk stuk papier dat zij maar te pakken kon krijgen.  

Kunstenaarschap combineren met gezin

Na de oorlog keerde Bep terug naar Nederland. Ook het tweede huwelijk had geen standgehouden en ze trouwde opnieuw, met Derk Eskes. In dit huwelijk werden drie dochters geboren. Voor Bep kwamen de kinderen op de eerste plaats en in deze periode was er voor schilderen niet veel tijd, maar soms lukte het toch. Ze werkte dan in de woonkamer, omgeven door de meubels van haar vader. Toen haar zes kinderen het huis uit waren heeft zij nog veel en in hoog tempo gewerkt tot aan haar dood op 9 maart 1999.    

Catalogus 

Martine Eskes, één van de dochters van Bep, heeft zich de afgelopen jaren ingespannen om uit het oog verloren werken van haar moeder op te sporen en te fotograferen voor een digitaal overzicht van haar werk. Via een oproep op de website bep-rietveld.nl en later ook via de NOS, is de collectie met 100 werken uitgebreid naar 370. Van de vele kampportretten die Bep tekende, zijn er 32 boven water gekomen. Deze 32 tekeningen zijn in Museum Flehite te zien. Bij de tentoonstelling  verschijnt ook een catalogus met het werk uit de expositie. Deze zal o.a. verkrijgbaar zijn in het museum.  

Documentaire: De kampportretten van Bep Rietveld

De zoektocht naar de portretten werd vastgelegd in de NOS-documentaire De kampportretten van Bep Rietveld. Daarin zien we Martine Eskes bij haar research naar haar moeders tekeningen en maken we kennis met de mensen achter die portretten: overlevenden van de Japanse bezetting in toenmalig Nederlands-Indië. De documentaire was te zien op zaterdag 15 augustus 2020, 20.50 uur NPO 2. Lengte: 40 minuten. 

Documentaire: Mijn vaders dochter. Portret van Elisabeth Eskes-Rietveld

Eind jaren 80 maakte Joost Tholens voor de Humanistische Omroep de tv-documentaire Mijn vaders dochter. Portret van Elisabeth Eskes-Rietveld. Daarin komt Bep Rietveld, op dat moment 76 jaar, aan het woord onderwijl ze een portret maakt van de interviewster Margalith Kleijwegt (dit portret is ook te zien in de tentoonstelling in Museum Flehite). Originele uitzenddatum: 23 oktober 1989. Lengte: 28 minuten. 

Nog meer in de media over Bep Rietveld

Trouw (14 augustus 2020): Kunst uit het kamp, werken van Bep Rietveld en Trees Ruijs

Het Parool (16 augustus 2020): Bep Rietveld, de dochter van die wel moest schilderen

NPO Radio 4 - De Ochtend van 4 (zondag 16 augustus 2020): Museumtip: Bep Rietveld

RTV Utrecht - Route C (zondag 16 augustus 2020): Indrukwekkende portretten van Bep Rietveld

Sargasso (zondag 30 augustus 2020): Kunst op zondag met Bep Rietveld

Theatervoorstelling

Aansluitend op de tentoonstelling in Museum Flehite programmeert Theater De Lieve Vrouw in Amersfoort de voorstelling Bep, dochter van Rietveld op zondag 1 november 2020. Deze voorstelling werd eerder uitgevoerd in 2017 bij de viering van honderd jaar De Stijl, maar sluit ook naadloos aan bij de expositie in Flehite. In de solovoorstelling Bep, dochter van Rietveld geeft actrice Audrey Bolder op vernuftige en ontwapenende wijze een stem aan de bonte stoet personages die het leven van ’s lands bekendste architect kleurden. Zij doet dit door de ogen van oudste dochter Bep en ontrafelt zo onvertelde verhalen en familiegeheimen. 

Tickets verkrijgbaar via Theater De Lieve Vrouw 

 

Bep Rietveld - Dick en Riemt Legger in Jappenkamp, 1945Bep Rietveld - Dick en Riemt Legger in Jappenkamp, 1945
Bep Rietveld - Zelfportret, 1993Bep Rietveld - Zelfportret, 1993
Bep Rietveld - Bloemstilleven (narcissen), 1984Bep Rietveld - Bloemstilleven (narcissen), 1984
23 oktober 2020

Portrettekenen voor kinderen - Herfstvakantie

Lees meer
20 oktober 2020

Familieworkshop Ontroerdoek - herfstvakantie

Lees meer

Naar agenda overzicht