Interview met Sadik Kwaish AlfrajiInterview met Sadik Kwaish Alfraji

Interview met Sadik Kwaish Alfraji

Sadik Kwaish Alfraji exposeert in Flehite en KAdE.

De afgelopen maand heeft Sadik Kwaish Alfraji cultureel Amersfoort verrijkt met zijn exposities in museum Flehite en Kunsthal KAdE. Hij is gevlucht uit Bagdad met zijn kunst naar Amersfoort. Nu, 25 jaar later, deelt hij zijn werk en zijn verhalen. Hier delen wij het hele interview met de kunstenaar.

 

Hoe zou je kunst omschrijven?

Dit is de moeilijkste vraag. Het is niet gemakkelijk te zeggen of te beantwoorden wat kunst is. Ik kan zeggen wat kunst voor mij is. Wat ik doe is proberen de verhalen en emoties te volgen die zich rond en in mij bewegen. Dus kunst is een soort genezing, een soort van bevrijding van sommige herinneringen, gedachten, angsten of nachtmerries. Al dit soort concepten zijn gerelateerd aan ons dagelijks leven en onze herinneringen. We maken kunst om ons leven voort te zetten. Om dit leven mogelijk te maken. Ook betekent het, ik maak kunst om het gat te vullen dat binnen mijn identiteit bestaat, dat gevuld moet worden maar nooit gevuld zal worden. Daarom maak ik meer en meer kunst.

 

Je beoefent veel verschillende kunsttechnieken en media. Hoe is dat zo gekomen?

Er zijn zoveel verhalen, zoveel gedachten. Ik moet zoveel technieken gebruiken om al deze ideeën op de juiste manier te kunnen vertellen. Maar als kunstenaar houd ik ervan om met materiaal te oefenen. Toen ik startte, begon ik met enkele technieken die me altijd bijgebleven zijn: tekenen en schilderen. Mijn schilderen ligt heel dicht bij het tekenen. De schilderijen zijn als tekeningen, maar dan op doek. Soms moet ik fotografie gebruiken voor het concept, soms moet ik animatie gebruiken, omdat het verhaal dat ik vertel in zo'n techniek nodig heeft.

 

De ogen in je kunstwerken in museum Flehite zijn nooit echt open, is daar een reden voor?

Niet specifiek, ik maak ogen vaak zo. Niet altijd, maar meestal. Het werk waar je het over hebt is oud werk uit de jaren 80. Mijn werk ziet er erg triest uit. En daarom is de vorm van de ogen smal. Een volledig open oog is niet droevig. Als je verdrietig bent, hebben je ogen de neiging meer gesloten te zijn. Ik kan zeggen dat bij liefde, de ogen ook meer dicht gaan. De stemming van liefde ligt dichterbij droefheid dan bij geluk. Omdat verdriet dieper gaat dan geluk. Als we aan onszelf denken, zijn we een beetje verdrietig. Het is niet een erg vrolijke manier van denken. Met privacy zijn we gesloten, dus de ogen ook. Zelfs als je ruimer denkt en je denkt aan de waarheid van het leven op een filosofische manier, niet op een politieke of religieuze. De waarheid zal op de een of andere manier triest zijn.

 

Wie hebben jouw geïnspireerd als kunstenaar?

Er zijn veel mensen. We lezen allemaal, reizen en zien mensen. Dus dit alles beïnvloedt ons. Wie mij echt beïnvloed heeft zijn een heleboel mensen. Eerst mijn familie. De manier waarop ik nu ben als artiest en als persoon. Veel filosofen hebben mij beïnvloed. Vooral de Existentiële  filosofie. De schrijvers, vooral de schrijvers inspireren me. Soms films. Films zijn grote kunstvorm. Veel mensen met een psychische aandoening hebben mijn werk beïnvloed. Veel van mijn werk in museum Flehite kwam ook voort uit de inspiratie van een psychiatrisch ziekenhuis. Toen ik in Bagdad was, hield ik echt van het expressionisme, het duits expressionisme. Die kunstenaars waren in die tijd mijn echte leermeesters toen ik kunst studeerde. Maar in het algemeen zijn boeken en kunst de dingen die mij het meest hebben beïnvloed. 

 

Heeft je komst naar Amersfoort jouw kunst veranderd?

Ik kan niet zeggen dat er een groot verschil is tussen Bagdad en hier. Dat kun je zelf zien aan mijn kunstwerken. Ik ben van binnen nog steeds dezelfde persoon, met dezelfde gedachten. Natuurlijk, het opende deuren. Het maakte mijn gedachten scherper en helderder en dat beïnvloedde mijn manier van kunst maken. En ook mijn kennis werd rijker. In Irak, kon ik alleen de kunst uit de boeken zien. Hier in Nederland, openden alle musea hun deuren om de echte schilderijen en tekeningen te laten zien van deze grote kunstenaars zoals Rembrandt en Van Gogh. Niet alleen in de kunst, maar ook in de filosofie. De eerste plek in Nederland die echt indruk op mij heeft gemaakt, was een klein huis waar Van Gogh enige tijd heeft geleefd en gewerkt. Dus toen ik dat zag, was dat een soort heilig gevoel. In Irak, was Van Gogh een engel in de lucht. Toen ik het huis van van Gogh zag, werd hij een mens voor mij. Hij woonde , at en praatte hier. Daardoor werden mijn ideeën scherper en helderder. Ik had de wens om het graf van Spinoza te bezoeken. Hij is een van de filosofen waar ik van hou. Ik heb de meeste van zijn belangrijke boeken in Irak vertaald gelezen. Ik bezocht zijn graf en het was een vreemd gevoel. De grote filosoof wiens boeken ik heb gelezen en die me inspireerde, lag hier. Het betekende veel voor me, het was in mijn eerste maand in Nederland. Daarna waren er de kunstacademies, de musea, het opende echt deuren voor mij. Er was een open raam in mijn hoofd dat alles duidelijk maakte. Dat heeft mijn kunst echt beïnvloed. 

En hier zijn de mogelijkheden van technieken die ik in Irak niet had. Zoals mijn animaties bijvoorbeeld in Irak. Mijn eerste animatie 1980 was erg kort, slechts een paar seconden. Het was erg moeilijk en tijdrovend, omdat de techniek zeer traditioneel was. De tweede was in 1985 en ik slaagde niet door technische problemen. Nadat ik drie rolletjes met een oude camera had gemaakt, wilde ik zien hoe het eruit zag. Ik gaf het aan een vriend om het te ontwikkelen en toen ik het terug kreeg was het zwart. Was er een probleem met het rolletje, de camera, of in de ontwikkelstudio? Ik had geen idee. Omdat ik geen luxe had in tijd of materiaal stopte ik met het maken van animaties. Hier heb ik een animatiefilm gemaakt in 1997. Er was geen digitale camera maar wel een computer. Met de gewone camera, verbonden met de computer zodat ik het resultaat direct kon zien.

Dus deze mogelijkheden van techniek daagden me uit om meer te verkennen. Ik wil verhalen vertellen met mijn kunst en animatie is daar een heel mooi medium voor.

 

Wat vind je ervan dat je werk zo groots in Amersfoort wordt getoond in museum Flehite en Kunsthal KAdE?

Ik ben heel dankbaar en zeer vereerd. Het is een grote eer van mijn stad en het betekent echt heel veel voor me. Amersfoort is mijn stad omdat het de stad is waar mijn kinderen zijn geboren. De stad waar ik mijn huis heb, de stad waar ik mijn atelier heb. De stad waar ik mijn toekomst heb en een groot deel van mijn verleden. De stad die me liefde en veiligheid heeft gegeven. Dus het is mijn thuis. Ik hou van het centrum en eromheen. Het is werkelijk prachtig. Vooral de Koppelpoort tussen museum Flehite en Kade. Ik loop elke dag vele kilometers om het te omarmen.

 

Langegracht in de sneeuw, 1950
Langegracht in de sneeuw, 1950
return; 1