Blog: Emigreren naar Saudi-Arabië

Hetty Hessels en haar gezin emigreerden onlangs naar Saudi-Arabië. In een een onderhoudend en vlot geschreven blog hield ze ons de voorbije maanden van alles op de hoogte. Lees nu de laatste aflevering.

Hoe zou het zijn om een tijdje in een heel ander land te wonen? En daar nieuwe ervaringen en vriendschappen op te doen? Hetty Hessels, voormalig VVD-raadslid uit Amersfoort, is op 22 augustus jl. met haar gezin naar Saudi-Arabië verhuisd. Haar verslag sluit mooi aan bij de tentoonstelling Thuis in twee werelden - De mooiste emigratieverhalen (nog t/m 25 oktober as. in Museum Flehite).

Aflevering 33 (slot): Eerste druppels

,,Vandaag is de container met spullen uit het druilerige Nederland eindelijk aangekomen. Ik ontvang de vrachtwagen met de gemengde gevoelens. In de eerste plaats omdat de verhuizers zo vriendelijk waren het zegel te verbreken zonder dat ik het had gezien, of ik even wilde tekenen… niet dus. Maar goed, ook zonder handtekening konden de spullen worden uitgeladen. Hier en daar met een groot gat in een doos omdat de douane er in heeft gekeken. En ik vergat een van de verhuizers op de grote oranje stickers met fragile te wijzen… krak - rinkel - ‘sorry mom’.

Bijna profetisch werd het toen de sjoelbak werd uitgeladen en het begon te regenen. Inmiddels staat het huis vol met muffig ruikende dozen en is onze verhuizing definitief een feit. De vraag is nu: zal ik ons oude leven uitpakken? Of gewoon laten tot 2018… eigenlijk wel handig."

Aflevering 32: Sociale druk

,,Van wie moeten die vrouwen nou eigenlijk de Abaya aan? Mijn werkende Saudische vriendin vertelde dat zij in de lift was aangesproken door een andere werkende vrouw. De vraag was: vind je ook niet dat er een vrouwenlift moet komen? ‘Nee, natuurlijk niet!’ Had de vriendin geantwoord - ik weet nog niet hoe dat in het Saudisch klinkt - maar het geeft aan dat de strikte scheiding tussen mannen en vrouwen en het conservatisme niet alleen van de kant van mannen komt.

Sociale druk is een interessant gegeven en hoe het precies zijn weg vindt is raadselachtig. Want gaan je wenkbrauwen niet omhoog als ik vertel dat een Amerikaanse moeder van school mij vriendelijk, maar zeer indringend, adviseerde om mijn dochter van 10 een Abaya te laten dragen?"

Aflevering 31: Green Pingers

,,Achter ons huis hebben we een tuin, deze wordt dagelijks en veelvuldig bewaterd en daarom staan hier een palm, wat bloemen, een klein grasveldje en een roos die hopelijk deze winter gaat bloeien. De tuin wordt verzorgd door Eddy. Eddy komt uit de Filipijnen, heeft dus verstand van groen en adviseerde mij om uit te gaan kijken naar wat nieuwe aanplant voor de tuin. Het was niet mijn eerste prioriteit, maar ik kan mij voorstellen dat het leuk is wanneer we meer buiten kunnen zitten we wat meer willen zien dan stakerige takjes.

Het vinden van bloemen valt nog niet mee want je moet dus plantjes vinden die zowel 53 graden celsius als -1 graden celsius verdragen en Afrikaantjes zijn net als Zwarte Piet sinds de jaren ’80 een punt van discussie. Vanmorgen ben ik aan het googlen geslagen op ‘desert flowers’, hier levert dat geen boektitels op maar wel een projectie van een gigantische binnentuin die op dit moment in Riyadh gebouwd wordt. De King Abdullah International Gardens is een onvoorstelbaar project met onder andere ‘Paleobotanische tuinen’. Wie een indruk van een uitje in Saoedi-Arabië wil krijgen moet deze animatie maar eens bekijken www.youtube.com/watch?v= tO2GrvDNV5g. Overigens valt me op dat niet alle vrouwen in de animatie een Abaya dragen, maar dat even terzijde.  

Wat heeft dit te maken met de titel ‘Green Pingers’?  Eerder schreef ik al een stukje over verschillende dialecten. Filipijnen draaien de f en de p om, in de volgende link kun je ontdekken wat dit met je taalgevoel doet: www.youtube.com/watch?v= 9hp0BvFygNg. Daarnaast is het filmpje leuk om te zien omdat squarefoot gardening hier ook hip en happening is."

Aflevering 30: Het frisse is er vanaf

,,Het frisse is er echt al vanaf. De route naar school is bekend, alle grote stenen ken ik al, binnenkort de kleintjes bestuderen. Het leuke nieuwe raakt naar de achtergrond in de dagelijkse beslommeringen van het huishouden en de drukte van de opvoeding. Nu was ik al een beetje voorbereid, maar in Nederland hadden we een min of meer huiswerkvrije school. Hier wordt van de kinderen naast de 7-urige schooldag (en 1,5 uur reistijd) nog een uur huiswerk verwacht. Dit is echt wennen voor ons allemaal. Te meer omdat ik alle huiswerk opdrachten (in drievoud) moet zien te traceren op een handige website met diverse logins stapels informatieve brieven in pdf en 9 velden maal 3 klassen maal 5 dagen… iedere dag moeten de ouders pro actief op zoek gaan naar opdrachten. 9 x 3 x 5 = 405…tabs waar oh waar zou er een opdracht verstopt zitten?"

Aflevering 29: Stalkers

,,Getsie, als expat ben je loslopend wild. Op een blog van een Nederlandse las ik over een handige digitale expat community. Om een beetje te integreren heb ik mij onverwijld aangemeld. Maar kort daarop kreeg ik contactverzoeken van personen die, tja, op zoek waren naar ‘contact’. 

De nette zakelijke foto die ik geplaatst had werd becommentarieerd met: Oh you’re from Holland, you look high on… Nou ja, snel maar weer verwijderd, hopen dat ik die nooit bewerkt terugvindt als garageboxposter.

Alexander en zijn collega worden telefonisch ook regelmatig gestalkt. Schijnbaar vinden Saudi het heel interessant om een buitenlander aan de lijn te hebben, dus als er een keer per ongeluk verkeerd gebeld is blijven ze je terugbellen. Helaas kan dit soms ook vervelend en bedreigend zijn; dit heb ik (gelukkig) nog niet meegemaakt. Wel merkte ik dat, toen even bij Skype was ingelogd om mijn zus te bellen, ik ook daar onmiddellijk contactverzoeken kreeg van mensen met tot de verbeelding sprekende nicknames…

Een en ander maakt dat ik (tot verdriet van familie en vrienden in Nederland) terughoudend ben met het plaatsen van foto’s op Facebook. Je bent te makkelijk te traceren. Dit is erg wennen, want ik kom uit een ‘open samenleving’ met het motto ‘de gordijnen blijven open; ik heb toch niets te verbergen’. Als raadslid was ik natuurlijk per definitie zichtbaar en werd transparantie en openheid van mij verwacht. Zou er ook zoiets bestaan als een digitale abaya (mantel)?

Aflevering 28: Homework projects

,,Eerder schreef ik al over huiswerk. Van ouders wordt veel begeleiding verwacht. Eduard heeft in het eerste trimester het thema ‘Ouf of space’. Hiervoor moet hij heel leuk iedere avond de stand van de maan tekenen. Daarnaast moet hij een ‘space helmet’ bouwen. Ouders wordt vriendelijk verzocht hun kind daarbij te begeleiden.

Eduard bekijkt de opdracht en gaat naar boven om te spelen. Ondertussen googled Alexander even op ‘how to make a space helmet’. Enthousiast bekijkt hij de leuke knutsels. Als Eduard weer beneden is kruipt hij gezellig naast zijn vader op de bank. Alexander laat de inspirerende voorbeelden zien. Eduard is ook enthousiast en zegt: ‘Koop er maar een!’.''

Aflevering 27: Etiquette

,,Onze jongste zoon mocht wel meteen beginnen op de Britse school. Hij zegt zelf dat hij geen Engels spreekt, maar begrijpt wel alles wat in de klas gebeurt. Hij maakt vrienden en waar vrienden zijn, zijn blijkbaar ook vijanden. Een paar keer kwam hij thuis met klachten over een klasgenoot die blijkbaar spullen afpakte. Wij leerden hem: ‘Stop it’ en ‘Don’t do that’, deze zinnetjes oefende hij dapper in de auto naar school. Of hij succes heeft geboekt weten we niet.

In ieder geval vond ik vanmorgen in zijn tas een uitnodiging van de bewuste plaaggeest: vraag is nu wat hier de etiquette voorschrijft. Er staat RSVP, maar zou je een uitnodiging mogen afslaan? Op de terugweg van school vroeg ik hem of hij naar het feestje wilde. Ja hoor, hij was heel nieuwsgierig… misschien niet helemaal netjes, maar een praktische instelling voor een expat lijkt me…''

Aflevering 26: Dat is het kreng!

,,Omdat de kinderen nog geen volle dagen naar school mogen, zit ik vaak tussenuren te doden bij de Starbucks. Ja, er is een heuse Starbucks in de school. Klinkt luxe, is het ook, maar op de Amerikaanse zijn zelfs ketens als Pizzahut en Subway vertegenwoordigd.

Ik moet het doen met een Latte en mijn zoon nipt aan zijn IceChocolate. Ineens roept hij: ‘Dat is het kreng!’ en hij wijst naar een iemand die goed zou kunnen figureren in een Roald Dahl-boek. Ze blijkt de zwemjuf. Ik schrik me een ongeluk want ook al is het Nederlands taalgebied minuscuul, er zijn altijd en overal mensen present die het toch verstaan. Onmiddellijk zeg ik tegen mijn lieveling dat het niet netjes is om te wijzen en ik probeer hem uit te leggen, dat het niet alleen niet netjes is, maar ook een groot risico.

Ondertussen moet ik ook een beetje grinniken, want het is wel echt een figurante uit ‘De Griezels’. Hopen maar dat ze geen Nederlandse blogs leest...''

Aflevering 25: Ingling

,,Natuurlijk dacht ik dat mijn kinderen op de Britse school briljant Engels zouden leren met een accent om door een ringetje te halen. Helaas de internationale gemeenschap is een smeltkroes en zo gaat het ook met de accenten. Sommige ouders op school kan ik niet eens verstaan, en zij mijn steenkolen accent vermoedelijk ook niet, maar dat terzijde. Onze jongste vertelde na twee weken school trots dat het goed ging met zijn ‘Ingling’. Ingling? Ja, zijn Filipijnse juf was zeer over hem te spreken.''

Aflevering 24: ‘…I’m a compound mom, but I’m not stupid’

,,Vanmorgen zat ik klaar voor de koffiebijeenkomst voor nieuwe ouders op school. Voor nop, want dat is morgen pas. Weer ‘the sunday-monday thing’. Gelukkig was er een Thais/Zweeds/Amerikaanse moeder van een klasgenoot van mijn zoon die haar peuter nog naar de Zweedse school moet brengen, nu is die bij mijn op de compound en is ze zo aardig mij een lift te geven.

Ondanks dat deze mevrouw Thaise looks heeft, vloeiend Zweeds spreekt (en Chinees in haar mobiel), is ze AMERICAN. Op de achterbank tussen de kinderzitjes krijg ik een uitgebreide instructie over hoe om te gaan met de verschillende hulpen. Ze had al behoorlijk wat verhalen gehoord over de nannies op mijn compound, en die waren niet zo goed… Pas op met… die en die groep wil altijd vrij… dat type prostitueert zichzelf op de compound… die kletsen onderling. Besluitend met ’laat je kinderen nooit alleen met de nanny’. Uhm, dan schiet het toch zijn doel voorbij?

Ondertussen krijgt ze een telefoontje van een andere ‘new arrival’ die op zoek is naar een creche. Nee, niet die creche, dan komt ze terug met blauwe plekken. Nee, ook niet die want ze zeggen dat ze Montessori zijn, maar dat kan niet als de televisie aan staat. Je moet naar creche X, een vriendin van mij zit daar ook en ’she is a princess’. Nu moet je dit dus letterlijk nemen, iedereen kwalificeert hier alles naar de mate van betrokkenheid van de Koninklijke Familie en het is altijd goed om even te laten vallen dat je natuurlijk bevriend bent met prins x en prinses y. Na afwikkeling van het telefoongesprek pakt ze het gesprek over de nannies moeiteloos weer op, besluitende met: ‘we sent our first nanny back home, she thought I wouldn’t check her Facebook (!)…I’m a compound mom, but I’m not stupid!’

Aflevering 23: The whole sunday-monday thing

,,Helemaal in de war! Op maandag zit ik de wachten op een afspraak die dinsdag moet plaatsvinden. De hulp kwam toch ook de 2e dag van de week? Ja, zij komt op dinsdag, maar dat is de 3e dag in de week. 
Ik ben zo ingesteld op: zaterdag en zondag weekend dat ik ongetwijfeld mij nog een keer omdraai op de eerste schooldag en dan de kinderen te laat gaan komen. Ook mijn googleagenda is helemaal ingericht op maandag tot en met vrijdag werkdagen. Maar op vrijdag viert men hier al lang en breed weekend. Ik vrees dat ik nog wel wat afspraken ga missen…''

Aflevering 22: Verzuurd

,,Oei, ik heb haar vandaag ontmoet: de verzuurde expat mom… nu is het in Nederland ook loeizwaar om voor jonge kinderen te zorgen. Maar als je je zelf hier als opgave - zorg voor de kinderen - geeft zit je helemaal vast tussen slaapjes, te hoge UV-stralen en gebedstijden.

De ‘expatmom’ die ik sprak was halverwege, ze had er twee jaar opzitten en moest nog twee jaar. Ik weet niet of zij het overleeft. Ze blijft de hele dag in haar huis, ‘allergic to sun’ and ‘allergic to palm pollen’ ‘I bring the kids special additive free snacks from the UK’. Ik ging bijna hyperventileren toen ze zei: ‘In the evenings we take a stroll round the compound’. Ik vrees dat ik in verband met besmettingsgevaar de ‘acidmom’ zal moeten mijden. 

Het klinkt vanuit Nederlands perspectief snobistisch, maar de Saudis zijn niet voor niets gek op de nannies, dat is de enige manier om te leven in wat zij zelf noemen ‘a society with restraints’. Dus toen, na de Eerstehulp training van het bedrijf, the acidmom door haar man naar de compound getransporteerd werd ging ik met the happy Saudimom (Saudische werkende vrouw met jong kind en nanny) lekker Abbaya’s shoppen en wat blijkt: een enkellange zwarte jurk kun je zeker in 1000 kleuren en 1001 modellen krijgen, ben er hartstikke blij mee!''

Aflevering 21: Stroopwafels met een bijsmaakje

,,Toen we besloten om naar Saudi-Arabie te verhuizen heb ik de aanwezigheid van een goede boekhandel zwaar meegewogen. De Jarir Bookstore is een mix tussen de Bruna en de Mediamarkt en verkoopt behoorlijk wat Engelse titels. Wanneer je bij de winkel stopt (meestal tijdens het gebed) staan er al mensen te wachten voor de deur. Gelukkig kun je (ook buiten gebedstijd) wat drinken bij de hiernaastgelegen Starbucks. 

De Starbucks houdt zich aan de wet en heeft daarom een aparte rij voor vrouwen en mannen. Ik blijf het vreemd vinden dat je dan wel door mannen geholpen wordt, maar a la. Als je bestelling is opgenomen en betaald mag je je vervoegen in de afhaal rij, deze is dan wel weer gemengd (?). Wil je je koffie drinken dan moet je dat buiten doen of bij de roerstaafjes want zoals buiten is aangekondigd is er alleen een singles section. Singles section betekent alleen mannen, familysection is vrouwen en gezinnen. Voor dat we hier naartoe verhuisden heb ik mij hierover geïnformeerd en ik neem er ook niet veel aanstoot aan. In het geval van Starbucks is dat net iets anders, in de eerste plaats omdat er ruimte genoeg is om ook een vrouwenhoek te maken. In de tweede plaats dat Starbucks ten aanzien van belastingen zich volgens mij graag aan de Nederlandse wet houdt en ik vind dat ze internationaal best wel rekening mogen houden met vrouwen en ze een stoeltje aan mogen bieden. De ‘stroopwafels’ die ze verkopen zijn ook al net ietsjes minder….''

Aflevering 20: Aan het werk

,,Uitgebreid gesproken met het afdelingshoofd van de school. Als we de kinderen zelf een maand bijscholen kunnen ze hopelijk in oktober beginnen. Mogelijk kunnen ze wel een aantal lessen bijwonen als PE (gym) en Arts (knutselen). Dit is een tegenvaller voor ons en onze portemonnee want het schoolgeld moet wel betaald en de bijlessen ook. Maar vooral een tegenvaller voor de kinderen: na 8 weken vakantie nog steeds thuis en geen speelmaatjes.

Omdat Rem wel morgen mag beginnen togen we naar de Marks en Spencers voor een diepte investering in schooluniformen. Die dezelfde avond gewassen en gestreken moesten worden. Het leven van een expat mom is toch iets minder glamoureus dan gedacht… ''

Aflevering 19: Invechten

,,Oes, onze poes vond de reis vreselijk, maar het huis is o.k. Hij wilde de eerste dagen graag naar buiten, maar aan het lijntje is niet leuk en de hitte valt hem zwaar. Daarbij is zwarte de Alfa-straatkat niet blij dat wij in 'zijn' tuin lopen. Eerlijk gezegd durf ik het beest zelf amper weg te jagen dus ik pak af en toe de tuinslang om 'm te laten schrikken en ik heb gevraagd of de rattenvanger kan komen.

Er is op de compound een kattenplaag en ze bestrijden door de katten te vangen en te steriliseren, vervolgens wordt de kat teruggezet op de plek waar deze gevangen is zodat er niet meteen een andere kat komt die zich op zijn beurt voortplant. Je kunt zien of een kat gevangen is geweest aan de knip in zijn oor, 'onze' zwarte kat heeft die knip nog niet en ook twee andere duidelijke kenmerken dat 'ie nog niet 'jeweetwelkater' is.

Op de bijgevoegde foto, zie je dezelfde kat die toezicht houdt op de bouwwerkzaamheden buiten de compound. Eigenlijk wil ik Oes maar binnen houden tot dit gebeurt is dan kan hij die zwarte hopelijk verjagen… tsja we moeten ons hier allemaal invechten.''

Aflevering 18: ‘Shukran’, ik heb mijn 1e klantenkaart

,,Onvermijdelijk in het land waar winkelen volkssport nummer 1 is. Toen ik drie autostoeltjes aanschafte kreeg ik meteen een klantenkaart, er zullen nog heel veel portemonneevullers volgen. Shukran betekent: bedankt...''

Aflevering 17: Leerplicht?

,,Niet helemaal onbegrijpelijk, maar wel jammer: in Riyadh is geen Nederlandse school. Helaas zitten alle internationale scholen bomvol. Alleen op de Britse school hebben Nederlandse kinderen, vanwege een oprichtingsconvenant, voorrang. Helaas is dit een beetje een papieren tijger want ze moeten wel een een test doen... in het Engels. De kinderen worden ze vergeleken metleeftijdsgenoten die al Brits onderwijs genoten. Gisteren hebben de kinderen dit ’assessment’ gedaan en tja, onze kinderen zijn in Nederland opgegroeid, dus helaas ze mogen nog niet beginnen... geen school dus.

Misschien, na een paar maanden intensieve cursus Engels, mogen ze opnieuw toelating doen.... we mogen wel het schoolgeld betalen om de gym- en bibliotheeklessen te volgen. De bijlessen zijn op eigen kosten... dit is een enorme tegenvaller voor ons en onze portemonnee, maar vooral voor de kinderen die nu niet naar school kunnen.

De jongste wordt uiteindelijk wel toegelaten. Omdat de gym- en bibliotheeklessen over de hele week verspreid zijn zitten we drie keer per dag ruim een uur in de auto naar school, onderweg kijk je je ogen uit... op de stenen."

Aflevering 16: 5+4+9+1

,,Zo gaan staan we om 5 uur ’s ochtends in onze lege woonkamer. Voor we in het taxibusje stappen tellen we nog even: 5 personen, 4 rugtassen, 9 koffers en 1 poes in de poezentas. Onze buren staan speciaal vroeg op om ons uit te zwaaien, als beloning krijgen ze de gekookte eieren die over zijn.

Op Schiphol doen we het rondje nog een keer 5+3+10+1, klopt niet. Nog een keer tellen, ja klopt toch hoor. Die koffers zijn trouwens maatje XL van de ‘Actiewinkel’, veel voor weinig, we vormen een behoorlijke optocht. Bij de allerlaatste inpakwerkzaamheden zaterdagavond sloeg te stress toe toen bleek dat de door mij eveneens bij de Actiewinkel aangeschafte kofferweger 5 kilo te weinig aangaf. Per koffer konden we ongeveer 28 kilo laden, maar er zat dus ongeveer 5 kilo te veel in. 10 x 5 = 50.

Overal weer kilo’s uit...op Schiphol bleek de weger overigens natuurlijk toch te kloppen - hadden we NOG meer mee kunnen slepen! Bij de controlebanden gaat de poes in een apart kamertje om zijn mandje door de scanner te laten gaan. Echt leuk vond de poes zijn eerste vlieguren niet, vooral de overstap op Frankfurt kon ‘ie niet waarderen. Anderzijds, welke kat kan nou zeggen dat ‘ie op de WC van de businessclass heeft gewandeld? Hij heeft zich formidabel gedragen helemaal tot aan Riyadh. Eenmaal door de douane stonden we weer te tellen 5+4+9+1, deze telsessie werd beëindigd met ‘miauw, wat is het hier warm en benauwd!’

Aflevering 15: Uitgeschreven

,,’s Nachts word ik woedend wakker. Tijdens het eten vertelde Alexander tussen neus en lippen door dat hij ons met een mailtje had uitgeschreven bij de gemeente. Een hap bleef steken in mijn keel: mij was door een ambtenaar van Burgerzaken verteld dat wij ons hoogstpersoonlijk bij de balie moesten uitschrijven en ik had mij op dit ritueel verheugd. Zomaar, ongemerkt werd mij dit door de neus geboord, nog een geluk dat ik het te horen kreeg. Weinig bureaucratisch, dat zou mij juist moeten aanspreken?

Ja, als we nou zouden gaan rentenieren in de Dordogne dan zou ik De Staat grote verwijten maken wanneer ik aan een loket moest verschijnen. Maar in dit geval: de stad Amersfoort is deel van mijn identiteit ik wil niet dat iemand mij dat zomaar afneemt. Gezien onze bestemming moet ik enorm veel vrijheden en rechten opgeven en nu kan iemand mij ongemerkt uitschrijven? Rationeel maakt zo’n inschrijving op dit moment voor mij niet zo veel uit, de burgemeester komt mij heus niet persoonlijk bevrijden als ik tegen mijn wil wordt verbannen. En natuurlijk, ik behoud mijn Nederlands paspoort, maar ik voel me er nu even verdrietig bij…."

Aflevering 14: ’Vult u de parkeermeter maar bij hoor’

,,Na drie dagen constant bellen lijkt er schot in de zaak. Ik ben weer naar Den Haag gereden en zit in het visumbureau te wachten. Ik heb een uur betaald in de parkeermeter, ‘nou’ zegt de medewerker ‘gooit u maar bij hoor!’.

Probeer je er niet tegen te verzetten en nooit, maar dan ook noooooit je geduld verliezen want dan lijdt je ook gezichtsverlies. Alexander lukt dit geweldig goed, ik ben nog in training en maak daarbij grote vorderingen. Na nog wat haperingen in het internet rijd ik met een stapel enveloppen door naar de ambassade. Daar mag ik gaan zitten en vijftien minuten later sta ik buiten met alle visa."

Aflevering 13: Murw

,,Zes dagen voor vertrek, inmiddels is ons huis opgedeeld in vier kwartieren: blijft hier, mee in de koffer, per luchtpost of 2 maanden per schip. Maandagmorgen stap ik met de kinderen in de auto naar Den Haag. Op naar het visumbureau voor de laatste definitieve aanvraag. Helaas, na een kwartiertje wachten blijkt dat onze aanvraag nog niet in het ‘het systeem’ is verwerkt. Ze weten niet hoe lang dit gaat duren, misschien tussen één en vier dagen…. ’aaaaaah’ hoor ik een stemmetje diep van binnen. Maar dat geluid is al zo vaak weggedrukt dat mijn onderbewuste het ook nu weer razendsnel weet te smoren.

In de auto terug staar ik wezenloos voor mij uit. De kinderen zijn ook stil. Ik realiseer me dat het voor hen opnieuw incasseren is en bedenk dat het pedagogisch verantwoord is om tevragen hoe zij zich hierover voelen.

Ze weten het niet goed te verwoorden. Ik vertel hen dat ik de emotie ‘murw’ voel. Even later is deze nieuwe emotie geland en voelen zij zich ook smurf en daar kunnen we dan weer om lachen. De jongste niet, die heeft zin in spaghetti."

Aflevering 12: Avontuur met een krasje

,,Een belangrijke reden om naar het buitenland te verhuizen is natuurlijk onze hang naar avontuur geweest. De avontuurlijkheid valt helaas nogal tegen omdat we nog steeds wachten op het visum. Iedere ontmoeting met bekenden hoor ik mezelf als een langspeelplaat met een kras hetzelfde riedeltje afdraaien: ‘Nee, helaas we weten nog niet wanneer’. En dat al een halfjaar lang, dat verveelt iedereen. Het avontuurlijkste tot op heden is de beproeving van geduld.'"

Aflevering 11: Statussymbolen en waardepapieren

,,Als liefhebber van geschiedenis, politiek en cultuur ben ik bekend met het nut en de functie van statussymbolen. Ik weet ook dat ik ze, al dan niet bewust, lees en gebruik. Maar naïef genoeg dacht ik dat onze kinderen daar nog niet zo veel last van hadden. Wij hadden immers gekozen voor een niet-competitief schoolsysteem en we doen niet aan wedstrijdsporten.

Maar wat blijkt in de aanloop van ons vertrek? Hoe jong ook, de kinderen willen daar blijkbaar een ‘entree’ maken. Omdat geen van ons een idee heeft hoe dit in Saudi of de expat-gemeenschap werkt hebben de kinderen bedacht dat ‘waardepapieren’ hun kwaliteiten zwart op wit stellen. Kortom, ze hebben een honger naar diploma’s en getuigschriften ontwikkeld. Waar tot voor kort ieder risico op enige vorm van druk zorgvuldig gemeden werd, willen ze nu ineens overal aan mee doen… als het een A4-tje met stempel oplevert.

Dus op het programma staan komende weken: spoedcursus voor diploma zwemmen B, judodiploma, ponyproefjes et cetera. Mooie papieren op je prikbord die laten zien wat je in huis hebt. Nu eens kijken wat ik zelf aan de wand zal hangen…"

Aflevering 10: Schooltassen

,,‘Mama, waarom hangen al die schooltassen aan de vlaggen?’ Het is nog niet zo dat de tranen me in de ogen spingen bij zo’n vraag, maar ik kijk momenteel wel met veel meer waardering naar Nederlandse folklore. Zo sleepten we de kinderen vorig weekend nog mee naar het Zuiderzeemuseum. Mochten we nooit meer in Nederland terugkomen, dan geloven de kinderen later dat Nederlanders ten tijde van hun vertrek nog op klompen liepen en dagelijks in kraplap de netten moesten boeten. Onze kinderen hangen hun schooltas nog niet aan de vlaggenmast, maar geven die na schooltijd nog netjes af. Dan mag ik eigenhandig klokhuizen van de bodem schrapen. Soms doe je daarbij een leuke vondst, zoals dit briefje van een vriendin van onze dochter."

Aflevering 9: Alles naar de kringloop

,,Als ik ergens moedeloos van word dan zijn het wel ‘zelfhulpboeken’! Verander je leven voor goed, Eeuwig fit en andere loze beloftes. Ik weet al een tijdje dat ons leven voorlopig niet meer hetzelfde zal zijn. Kan ik dan met een verbeterde versie van mezelf op pad?

Bij wijze van afscheid kreeg ik van een vriendin die een minimalistische leefstijl aanhangt het boek Opgeruimd! van de Japanse Marie Kondo. En aangezien Japanners mondiaal geaccepteerde experts zijn in ordening, en ik een heel huis in een container moet zien te krijgen, ben ik het met frisse moed gaan lezen. Bij het voorwoord worden al flinke beloften gedaan: ‘Iedereen die de KonMari-methode tot het einde toepast, heeft zijn huis op orde gekregen’.

Inmiddels hebben we een voorgenomen vertrekdatum eind augustus, dus ongeveer tien weken om een heel nieuw leven te beginnen. Ik schat in dat dit vijftien ritten naar de kringloop worden en vijf ritten naar het grofvuil. Als ik de methode toepas heb ik eind augustus ongetwijfeld nog tijd om een laatste blog te schrijven en zal ik erover rapporteren. Als het niet lukt sterft mijn blog een stille dood of een postscriptum uit Riyadh. In beide gevallen zult u het eerder genoemde boek bij de kringloop treffen, ofwel omdat het mislukt is, ofwel omdat het gelukt is…"

Aflevering 8: De roze bril

,,Bij bijna alle dingen die ik de laatste tijd zie of meemaak denk ik even aan hoe dat zou zijn in Saudi-Arabië. Wekelijks en bij vlagen zelfs dagelijks haalt dit land het nieuws. Natuurlijk heeft dit impact op mijn gedachten en verwachtingen. Gek genoeg speelt zich daarbij een vreemd proces af. Ik selecteer alle leuke en positieve berichten; die deel ik met familie en kinderen. Voor negatieve of complexe zaken sluit ik mij liever even af of ik denk het gewoon even weg.

Dit speelt ongetwijfeld bij meer emigranten, lang niet iedereen werd rijk in de Oost of succesvol in de VS. Een kwijnende camping in de Ardèche blijft ook met jouw eigen bloed zweet en tranen en ‘persoonlijke touch’ meestal onvindbaar voor de hordes leuke toeristen. Maar (tegen beter weten in?) koers je op het positieve scenario. Hoe noem je dat? Omdenken? Luchtfietsen? Nou ja, de roze bril is blijkbaar noodzakelijk om een grote stap te nemen.

We wachten ïntussen nog steeds op ons visum… en waar weken maanden zijn geworden… is er nog steeds geen uitzicht op spoedig vertrek…

'Ben je nog niet vertrokken?' Dat is een vraag die de kinderen ook krijgen. Tot ook hun grote frustratie, want zij weten zo mogelijk nog minder dan wij. Ondertussen vervolgen zij hun Engelse lesjes…." (zie ook de afbeelding)

Aflevering 7: Feest

,,Na twee grote verjaardagsfeesten (een thuisdiner voor 22 vriendinnen als opmaat en Koningsdag als afzakkertje) komt de onvermijdelijke dip. Gaan we eigenlijk nog wel naar Saudi-Arabië? Het visum schiet niet op en via nieuwssites lees ik over een verijdelde aanslag op een ambassade. Gaat het hele ‘feest’ nog wel door? Inmiddels ben ik hier alles zo zoetjes aan het opgeven. In de eerste plaats mijn raadslidmaatschap, maar ook het werk. Als dat visum nu niet komt, wat dan?"

Aflevering 6: De laatste Koningsdag?

,,Ik had al geschreven over opruimen… gelukkig blijken de kinderen blijken al besmet met het Oranjegevoel - het commerciële Oranjegevoel welteverstaan. Dochterlief was al dagen met een vriendin armbandjes aan het knopen, de jongens kozen voor het klassieke kleedje met gebutste auto’s, beursgeknuffelde beertjes en stapels kinderboekjes. Zondag gingen we door de kasten en hadden in een mum van tijd 5 kratten vol speelgoed. Om 06.00 uur stonden de kleine ondernemers te trappelen aan ons bed en na enig remmen en rekken van mijn kant om 09.15 uur in de Bloemendalsestraat. 

Het was een stralende dag. Ik ken de kindjes die hun muzikale talenten ten beste geven persoonlijk en ook de ouders die hun kleedjes bewaken. Er passeert een collega van de gemeenteraad met twee volle tassen oranje tompoucen aan het stuur, we praten even bij. De achterbuurvrouw is enthousiast dat we nog niet vertrokken zijn.

Het expatleven wordt geassocieerd met een sterke ‘community’ en ja, er is een Nederlandse Vereniging in Riyadh en die hebben ongetwijfeld een oranjeborrel met bijbehorende rood wit blauwe vlaggetjes op kaasblokjes. Maar hebben ze die enige echte tompouce? Warmte genoeg, maar kan ’t tippen aan de kastanjebloesem aan ’t Zand?

Nu ja, mijmeringen. Voor kind en ouder was het een geweldige dag: met een goed gevulde kassa terug naar (t)huis dat weer een kubieke meter ruimer werd!"

Aflevering 5: Vrede

,,Tijd voor een korte citytrip. Münster wilden we al lang een keer zien. De stad vlak over de grens, waar in 1648 na drie jaar onderhandelen, de Vrede van Münster werd getekend. Hiermee kwam een einde aan de 80-jarige(!) oorlog en ontstond Nederland in zijn huidige vorm. Achter tachtig plaats ik een uitroepteken omdat we dit altijd terloops noemen, laat het even tot je doordringen. Hier werd een schier eindeloze wirwar en aaneenschakeling van oorlogjes en ellende ontknoopt. Daar kunnen we nu nog wat van leren, denk ik dan.

Goed, de ‘Friedensaal’ is een bezoekje waard, niet in de laatste plaats omdat ze er een ‘prachtige’ hand exposeren. De zaal werd niet alleen gebruikt voor onderhandelingen, maar ook voor rechtspraak. Het betrof geen lijfstraf, maar de hand werd gebruikt als bewijs dat het slachtoffer in de dienende zaak daadwerkelijk dood was; dit voorkwam dat het hele lijk ter plekke hoefde te zijn.

Buiten de Friedensaal is de stad een statige, ietwat ingedutte provinciestad met een fiks aantal grote kerken. Een van die kerken biedt daarbij nog wat bijzonders. Aan de Lambertuskerk, pal in de winkelstraat hangen drie grote ijzeren kooien. Ten tijde van de reformatie behoorde Jan van Leyden (ja Jantje van…) hier tot de wederdopers. De wederdopers verkregen een meerderheid in de gemeenteraad en maakten Münster tot een van hun bolwerken. Leiders waren Jan Mattijsz en Jan van Leyden. In 1534 kreeg men de keuze: gedoopt worden of vertrekken. Tekenen van de 'oude' religie werden vernield. Beelden in de Domkerk werden stukgeslagen, kerktorens en kloosters werden van hun spits ontdaan en massale boekverbrandingen vonden plaats. Alleen bijbels mochten bewaard blijven. Persoonlijke bezittingen moesten afgestaan, ieder diende evenveel te hebben, met uitzondering van partners. Polygamie werd toegestaan. Jan van Leyden liet zichzelf tot koning kronen en trouwde naar verluidt met 17 vrouwen. Hij schijnt een van zijn vrouwen die van hem wilde scheiden te hebben onthoofd.

Dit koninkrijk kon natuurlijk niet lang standhouden, zeker niet met machtige bisschoppen in de omgeving. In 1535 werd hij gevangen en langs dorpen en steden getroond. Uiteindelijk werd Jan veroordeeld, gemarteld, geëxecuteerd en in eerder genoemde kooi aan de kerk gehangen om daar weg te rotten. Getsie! De gemeente Munster laat de kooien niet wegroesten. Hoewel de stad inclusief kerk in de Tweede Wereldoorlog volledig platgebombardeerd is, hangen de kooien er fier te glimmen ter lering…"

Aflevering 4: Opruimen

,,Bij het opruimen, of nee: het koortsachtig zoeken naar een afstudeerbul voor de visumaanvraag, trof Alexander nog niet zijn bul, maar wel een ander waardepapier aan. In de zomer 2005 bezochten wij het Alhambra in Granada. Het is onmogelijk om niet betoverd te zijn door de pracht van de geometrische patronen die sinds de 7de eeuw in de islam zijn gebruikt. De meestal stervormig mozaïeken herbergen een schat aan meetkundige eigenschappen en werken als een soort mandalas op de geest. De bloei van deze decoratiemethode heeft vermoedelijk te maken met de islamitische leer dat je geen afbeeldingen mag maken van iets dat een ziel heeft. Dus geen mensen of dieren, hoogstens een boom. Dit in contrast met de christelijke cultuur waar afbeeldingen met mensen en dieren tot de hoogste vormen van kunst behoren. Lang verhaal kort: wij waren geïnspireerd tot een mooi plaatje - met ziel - , we kijken bloedserieus maar hij is ‘tongue in cheek’ bedoeld.''

Aflevering 3: Nestgeur

‘Goh, vind je het niet vervelend dat je nog niet weet wanneer je weggaat?’ ‘Nee hoor, we zijn er ontspannen onder, we kunnen er toch niets aan veranderen. Insjallah, ha, ha, ha.’ Witte rook doen ze niet aan in Riyad. De visumprocedure is een black box waar wij geen inzicht in krijgen. Kortom we hebben geen idee wanneer we gaan vetrekken of inpakken enzovoorts. Zelf hebben we daar nog niet zoveel problemen mee, ook de kinderen niet, of is dat schijn?

Deze week ben ik speciaal langs de dierenarts gegaan om een kleine 30 euro (emigreren is duurrrr) aan een ‘Feliway’ te besteden. Aanleiding hiervoor was de onmiskenbare kattenpieslucht die ik rook op de haren van onze twee zoontjes. Er is gesproeid, ieuw! Op de website van een handelaar in synthetische feromonen wijst de test uit dat onze kat Oes een ‘gemiddeld stressniveau’ heeft. Dus sinds deze week is ons huis verrijkt met een elektrische geurverspreider die onze poes gelukkiger moet laten zijn.

Een lang verhaal dat eigenlijk aangeeft dat, hoewel we zelf nog niet aan het sproeien zijn geslagen, we er als familie ongetwijfeld de nodige stress van ondervinden. Al is het maar omdat we 15 keer per dag moeten zeggen dat we nog niet weten wanneer we gaan verhuizen..."

Aflevering 2: Visum

,,Week 1? Oh nee, niet echt. Ik weet al sinds eind januari dat we Amersfoort gaan verlaten en links en rechts zijn de nodige notities gemaakt. Maar de druk om hier gestructureerd over te schrijven werd pas hoog toen Flehite mij vroeg de voorbereidingen voor onze familieverhuizing naar Saoedi-Arabië te documenteren. Dit naar aanleiding van een interview in de Amersfoortse Courant over mijn afscheid als gemeenteraadslid.

In de tussentijd heb ik nog geen visum voor een van de minst toegankelijke landen in de wereld weten te bemachtigen. Waarom niet en hoe lang ik hier op zal moeten wachten? Dit is een volledige black box. In Nederland zijn we stiekem toch wel gewend dat de molens snel draaien en bij het minste of geringste roepen we om transparantie, maar dat werkt niet overal zo. Misschien zijn ze daar al niet zo happig op visum aanvragen met cv: ‘liberaal politica’... En is het dan wel handig om te gaan bloggen? Na het nodige zoekwerk heb ik besloten een dagboek voor mijzelf bij te houden dat ik kan delen. Leuk voor mij en hopelijk ook leuk voor mensen die mijn vertrekplannen willen volgen naar Riyad, de hoofdstad van heel bijzonder maar ook bijzonder gesloten land. Een islamitisch koninkrijk waar je moet leven en kleden naar de sharia-wetgeving, dat is wel even andere koek.''

Aflevering 1: Emigreren

,,Emigreren? Nou eigenlijk niet echt, wij verlaten Amersfoort voor een paar jaar. Samen met mijn man Alexander en drie kinderen Annehyke, Eduard en Rem (van respectievelijk 9, 6 en 4 jaar) ga ik, Hetty, enkele jaren in Saoedi-Arabië wonen. We verhuizen naar Riyad, de hoofdstad, vanwege Alexander zijn werk voor Shell. 

Saoedi-Arabië is een land waar we allemaal een beeld bij hebben: Alibaba, oliesjeiks, Aladin en vrouwen in zwarte gewaden. En vooral Lawrence of Arabia. Maar hoe is het daar echt? Weinigen kunnen het je vertellen, het koninkrijk verstrekt geen toeristenvisa. Slechts als je er ‘iets te zoeken’ hebt voor werk of geloof (de hadj pelgrimage naar Mekka) kom je het land niet in. Anders simpelweg niet.

Er zijn wel boeken en een paar films uit en over de regio, maar het is buitengewoon moeilijk om je een reëel beeld van te vormen van dit ontzaglijk grote land. Heb ik als vrouw, buiten het niet autorijden, echt geen vrijheid? Ik geef er behoorlijk wat voor op: mijn zetel in de gemeenteraad, mijn baan, is dat het waard? En hoe warm voelt 50º celsius in hemelsnaam (heeft de islam eigenlijk een hemel)? Enzovoorts.

Vanwege de grote bevolkingsgroei en bouwlust wonen behoorlijk wat Nederlanders in de woestijnstad van 5 miljoen(!) mensen. Deze heb ik nog maar mondjesmaat ontmoet en misschien wil ik dat nog wel even zo houden - we gaan tenslotte ook voor het avontuur en niet voor het expatleven. Hopelijk kunnen we dit in balans brengen.

In januari hebben Alexander en ik eenmaal een bezoek gebracht en hebben we verschillende compounds (afgesloten wijken voor buitenlanders, daarbuiten kan je niet wonen) en internationale scholen bezocht. Dit was ongelukkigerwijs tijdens de weinige dagen dat er in het Arabisch schiereiland sneeuw valt. Ik had een dunne jas bij mij en ben tijdens de rondleidingen vernikkeld én verbrand. Overdonderd was ik en dus vergeten te vragen of de huizen naast airco ook verwarming bieden. Voor de zekerheid zal ik naast alle clichématige Holland parafernalia (Afke’s tiental, Hema-producten, Sinterklaas-boeken, jute zak) die ik momenteel hamster ook truien en extra dekens inpakken. Dit alles gaat niet, anders dan vorige eeuw in een enkele hutkoffer, maar in een grote container die onze complete huisraad door het Suezkanaal naar het heilige land gaat brengen.

Ik begon dit verhaaltje met: voor een paar jaar… Ik wil hiermee benadrukken dat er een groot verschil is tussen een uitzending en een definitief vertrek. Die emoties moeten oneindig veel groter en complexer zijn. Wij hebben rustig te tijd om aan de gedachte te wennen, we hoeven geen definitief afscheid te nemen, en we houden via facebook, skype en whatsapp eenvoudig onze contacten bij. De zomervakanties brengen we bij onze (groot)ouders in Nederland door. Bovendien houden we ons huis aan de Weverssingel.

Misschien wordt voor ons nog wel de grootste schok: terugkeer. Van vrienden en kennissen met vergelijkbare ervaringen heb ik begrepen dat het dit vaak tegenvalt. Je eigen keistad groeit door, vriendschappen verwateren, relaties en verhoudingen veranderen. Je kunt de draad niet oppakken waar je ‘m achterliet. Iedereen kijkt reikhalzend uit naar al je diashows en spannende avonturen, maar je mag ze maar één keer vertellen. Weggaan is een ding, terugkomen in deze mooie stad is misschien nog wel veel spannender.''

  • Nacht van de Literatuur ook in Flehite

    Op zaterdag 23 september vindt in Amersfoort de derde editie van de Nacht van de Literatuur plaats. Een evenement met een breed aanbod van regionale en landelijke schrijvers, aanstormend talent en gevestigde namen, op diverse plekken in de stad. Museum Flehite is een van de locaties waar het programma zich afspeelt. lees meer

  • Waldemar Otto - Beelden uit Worpswede

    In het najaar presenteert Museum Flehite een tentoonstelling met sculpturen van Waldemar Otto, de Duitse kunstenaar die in het bekende kunstenaarsdorp Worpswede woont en werkt. Het werk van Otto is figuratief, maar is in de loop van de jaren wel steeds verder geabstraheerd. Deze ontwikkeling is goed te zien in de expositie in Museum Flehite. lees meer

  • Lezing: De ontdekking van Hordijk

    Wie was Gerard Hordijk? Door welke kunstenaars werd hij beïnvloed en hoe raakte hij bevriend met Piet Mondriaan? Kunsthandelaar Marcel Gieling gaat hier op in tijdens een lezing op maandag 25 september 2017 bij de tentoonstelling Gerard Hordijk, buurman en vriend van Piet Mondriaan in Museum Flehite. lees meer